Asosiy mazmunga o'tish
Kreativ pedagogplatformasi

Metod kartochkasi · 2 / 9

Brainstorming

Brainstorming (aqliy hujum)

Muallif: A.Osborn

Metod mohiyati

Brainstorming (aqliy hujum) A.Osborn tomonidan ishlab chiqilgan bo'lib, qisqa vaqtda ko'p g'oya yaratishga qaratilgan. Metodning asosiy tamoyili - g'oya yaratish va g'oyani baholashni vaqt bo'yicha ajratish: avval tanqidsiz, erkin muhitda iloji boricha ko'p g'oya aytiladi (divergent bosqich), keyin g'oyalar guruhlanadi va eng amaliylari tanlanadi (konvergent bosqich). Metod talabalarning g'oya yaratish ravonligini oshiradi, tanqidiy bahodan qo'rqmaslikka o'rgatadi va jamoaviy ijodkorlikni rivojlantiradi.

Pedagogik vazifa

Ko'p g'oya yaratish, ravonlik

2.2.2-jadval: interfaol metodlarning kreativlik komponentlari bo'yicha taqsimoti

Rivojlantiriladigan mezonlar

Davomiyligi
50 daqiqa
Bosqichlar
3 ta
Modul mavzulari
1, 2
Materiallar
5 ta

O'tkazish bosqichlari

  1. 1

    1-bosqich: g'oya yaratish (divergent)

    15 daqiqa

    Guruhga aniq savol beriladi. Talabalar hech qanday tanqidsiz, iloji boricha ko'p g'oya aytadi: har qanday, hatto eng g'ayrioddiy g'oya ham qabul qilinadi (maqsad - kamida 40 ta g'oya). Osborn qoidalariga rioya qilinadi: tanqid va baholash taqiqlanadi; g'oyalar soni muhim; g'ayrioddiy g'oyalar rag'batlantiriladi; boshqalarning g'oyasini davom ettirish va birlashtirish mumkin. Kotib yoki platformadagi «G'oyalar taxtasi» har bir g'oyani qisqa qayd etib boradi.

  2. 2

    2-bosqich: g'oyalarni guruhlash va tizimlashtirish

    10 daqiqa

    G'oyalar mazmuniga ko'ra guruhlanadi (masalan: «o'yin», «texnologiya», «hayot bilan bog'lash», «rag'batlantirish»), takroriy g'oyalar birlashtiriladi va har bir guruhga nom beriladi. Bu bosqichda g'oyalar hali baholanmaydi, faqat tartibga solinadi.

  3. 3

    3-bosqich: tanlash va ishlab chiqish (konvergent)

    15 daqiqa

    Eng amaliy va samarali 5-7 ta g'oya tanlanadi (masalan, har bir talaba 3 ta ovoz beradi) va batafsil ishlab chiqiladi: nima qilinadi, kim uchun, qanday resurs kerak, qanday natija kutiladi.

Tashkil etish

Guruh hajmi

Butun akademik guruh yoki 6-8 kishilik kichik guruhlar

Davomiyligi

50 daqiqa

Kerakli materiallar

  • Platformadagi «G'oyalar taxtasi» (brainstorming rejimi) yoki Padlet
  • Oflayn variant uchun: yopishqoq qog'ozchalar (stikerlar), markerlar, flipchart
  • Doskaga yozilgan savol va Osborn qoidalari plakati
  • G'oyalar hisoblagichi va taymer
  • Ovoz berish uchun rangli nuqta-stikerlar (har bir talabaga 3 ta)

Dars namunasi

««Maktabda kreativ muhit» mashg'uloti»

DissertatsiyadanManba: diss 234

Maqsad: Talabalar sinfxonani ijodkorlikni rag'batlantiradigan makonga aylantirish bo'yicha 10 daqiqada kamida 30 ta g'oya yaratadi, ularni baholaydi va eng yaxshi 5 tasini tanlab, amaliy reja shaklida ishlab chiqadi.

Savol: «Sinfxonani ijodkorlikni rag'batlantiradigan makonga aylantirishning qanday usullari bor?»

Tashkil etish. Mashg'ulot butun guruh bilan yoki 6-8 kishilik kichik guruhlarda o'tkaziladi. Har bir guruhda kotib tayinlanadi yoki talabalar g'oyalarini platformadagi «G'oyalar taxtasi»ga o'zlari yozadi.

1. Tayyorgarlik (5 daqiqa). Savol doskaga yoziladi, qoidalar eslatiladi: tanqid yo'q, miqdor muhim, g'ayrioddiy g'oya qadrli, boshqalarning g'oyasini davom ettirish mumkin. Maqsad e'lon qilinadi: kamida 30 ta g'oya.

2. G'oya yaratish (10 daqiqa). Talabalar tanqidsiz, erkin tarzda barcha g'oyalarni aytadi, har bir g'oya qisqa yozib boriladi. G'oyalar oqimi sekinlashsa, o'qituvchi turtki savollar beradi: «Mablag' cheklanmagan bo'lsa-chi?», «O'quvchi ko'zi bilan qarasak-chi?», «Musiqa yoki tabiatshunoslik o'qituvchisi nima qilgan bo'lardi?».

3. Guruhlash (10 daqiqa). G'oyalar mazmuniga ko'ra guruhlanadi: makon va jihozlar, vizual muhit, faoliyat shakllari, raqamli vositalar, o'quvchi tashabbusi, qoidalar va munosabatlar. Takroriy g'oyalar birlashtiriladi.

4. Baholash va tanlash (10 daqiqa). G'oyalar mezonlar asosida baholanadi: amalga oshirish imkoniyati, xarajat, o'quvchi ijodkorligiga ta'siri, originallik. Har bir talaba 3 ta ovoz beradi va eng yaxshi 5 ta g'oya tanlanadi.

5. Ishlab chiqish va taqdimot (10 daqiqa). Tanlangan 5 ta g'oyaning har biri qisqa reja shaklida yoziladi: nima qilinadi, qanday resurs kerak, o'quvchilarga qanday ta'sir qiladi. Guruh natijani taqdim etadi.

6. Refleksiya (5 daqiqa). Talabalar og'zaki yoki kundalikda javob beradi: «Qaysi g'oyam boshqa birovning g'oyasidan tug'ildi?», «Tanqid yo'qligi menga qanday ta'sir qildi?».

Mashg'ulot mavzusi, savol, 10 daqiqalik tanqidsiz g'oya yaratish, kamida 30 ta g'oya, ularni baholash va eng yaxshi 5 tasini tanlash dissertatsiyadan olingan. Tayyorgarlik, guruhlash, refleksiya bosqichlari va vaqt taqsimoti platforma uchun qo'shildi.

Qo'shimcha misollar

  • «Darsda o'quvchilar motivatsiyasini oshirish» mashg'uloti

    DissertatsiyadanManba: diss 284

    O'qituvchi guruhga aniq savol beradi: «O'quvchilarni darsga qiziqtirish uchun qanday usullar mavjud?». Mashg'ulot uch bosqichda o'tadi. Birinchi bosqichda (divergent) talabalar 15 daqiqa davomida hech qanday tanqidsiz, iloji boricha ko'p g'oya aytadi - har qanday, hatto eng g'ayrioddiy g'oya ham qabul qilinadi (maqsad - kamida 40 ta g'oya). Ikkinchi bosqichda g'oyalar guruhlanadi va tizimlashtiriladi. Uchinchi bosqichda (konvergent) eng amaliy va samarali 5-7 ta g'oya tanlanadi va batafsil ishlab chiqiladi.

  • Nazariy-motivatsion bosqichda brainstorming (1-mavzu)

    DissertatsiyadanManba: diss 538

    Ikkinchi bosqich - nazariy-motivatsion bosqich. Talabalar kreativlik va integrativ yondashuvning nazariy asoslarini o'rganadi (modulning 1-mavzusi). Bunda ma'ruza-vizualizatsiya, brainstorming metodlari qo'llaniladi. Asosiy maqsad - motivatsion-qadriyatli komponentni rivojlantirish, ijodiy faoliyatga ichki qiziqish uyg'otish.

  • Padlet taxtasidagi brainstorming sessiyasi

    DissertatsiyadanManba: diss 317

    Amaliy bosqichda raqamli vositalar (Padlet, Miro, Mentimeter) faollashadi, ular talabalarning jamoaviy ijodiy faoliyatini ta'minlaydi. Masalan, brainstorming sessiyasida Padlet platformasidan foydalaniladi, unda talabalar o'z g'oyalarini real vaqtda yozadi va boshqalarning g'oyalarini ko'radi.

  • «Karton qutidan nima yasash mumkin?» (maktabgacha ta'lim)

    Platforma uchun ishlab chiqilgan

    Bo'lajak tarbiyachilar uchun variant. Tarbiyachi bolalarga katta karton qutini ko'rsatib, undan nimalar yasash mumkinligini so'raydi. Bolalar g'oyalarini aytadi yoki chizadi, tarbiyachi har birini rasm-belgi bilan taxtaga joylaydi (maqsad - 15-20 ta g'oya). So'ng bolalar eng yoqqan 2-3 ta g'oyani tanlab, birgalikda yasaydi. Talabalar bunday mini-aqliy hujumni o'z mashg'ulot loyihasiga kiritishni mashq qiladi.

Maslahatlar

  • Savolni aniq va ochiq qo'ying: «Qanday usullar bor?» shaklidagi savol «Bu yaxshimi?» savoliga qaraganda ancha ko'p g'oya tug'diradi.
  • Miqdoriy maqsadni oldindan e'lon qiling (30-40 ta g'oya) va hisoblagichni hammaga ko'rinadigan joyga qo'ying: aniq raqam ravonlikni rag'batlantiradi.
  • «Lekin», «bu ishlamaydi» kabi baholovchi gaplarni eshitsangiz, qoidani muloyimlik bilan eslating va g'oyani baribir yozib qo'ying.
  • G'oyalar oqimi sekinlashganda fanlararo turtki bering: «Bu masalaga musiqa, tabiatshunoslik yoki jismoniy tarbiya o'qituvchisi qanday qaragan bo'lardi?».
  • Kam gapiradigan talabalar uchun avval 2-3 daqiqa yakka tartibda yozib olish, so'ng g'oyalarni umumiy aytish usulini qo'llang.
  • Parametrlarni guruhga moslang: dissertatsiyada ikki variant keltirilgan - 10 daqiqa, kamida 30 ta g'oya va eng yaxshi 5 tasini tanlash hamda 15 daqiqa, kamida 40 ta g'oya va eng amaliy 5-7 tasini tanlash.

Tipik xatolar

  • G'oya aytilishi bilanoq uni baholash boshlanadi: divergent bosqich konvergent bosqichga aralashib ketadi va g'oyalar oqimi to'xtaydi.
  • Bir-ikki faol talaba butun sessiyani egallaydi, qolganlar kuzatuvchiga aylanib qoladi.
  • G'oyalar faqat miqdor uchun yig'iladi, guruhlash va tanlash bosqichlari o'tkazib yuboriladi: natijada amaliy mahsulot hosil bo'lmaydi.
  • O'qituvchi o'z g'oyasini erta aytadi va talabalar uni «to'g'ri javob» deb qabul qiladi.

Natijani baholash

Brainstorming natijasi divergent tafakkur parametrlari bo'yicha tahlil qilinadi: ravonlik - jami g'oyalar soni, egiluvchanlik - 2-bosqichda hosil bo'lgan turli kategoriyalar soni, originallik - guruhda kam uchraydigan noyob g'oyalar soni; bu ko'rsatkichlar M2.1 (divergent tafakkur rivojlanganligi) va M2.3 (g'oyalar originalligi) mantiqiga mos keladi. Platformadagi «G'oyalar taxtasi» har bir g'oya va ovozni saqlaydi, bu o'qituvchiga har bir talabaning hissasini ko'rish imkonini beradi; talabalarga reyting ko'rsatilmaydi. Sessiyadagi faol ishtirok motivatsion-qadriyatli mezonning (M1) kuzatiladigan belgisi sifatida kuzatish kartochkasining «faollik» indikatori (1-5) orqali qayd etiladi. Guruhli sessiya amaliyot topshirig'i sifatida baholansa, 2.2.3-jadval rubrikasi (bilim, faoliyat va refleksiya mezonlari, 0-5 ball) qo'llaniladi; mavzu yakunidagi qisqa anketa esa M1 va M2 dinamikasini kuzatishga yordam beradi.

Modulning tegishli mavzulari

  • 1-mavzu · 14 soat

    Kreativlik nazariyasi va integrativ yondashuv asoslari

    M1 · Motivatsion-qadriyatli

    Ma'ruza va topshiriqlar talaba kabinetida ochiladi. Kirish

  • 2-mavzu · 18 soat

    Kreativ tafakkurni rivojlantirishning integrativ texnologiyalari

    M2 · Kognitiv-intellektual

    Ma'ruza va topshiriqlar talaba kabinetida ochiladi. Kirish